Khinh công Bích hổ du tường

Thực ra, Lăng ba vi bộ là môn khinh công thượng thừa của phái Tiêu Dao, lấy ý từ câu “Lăng ba vi bộ, la miệt sinh trần”(bước uyển chuyển đùa trên sóng lượn, tha thướt xiêm y phủ gót hài) trong bài Lạc thần phú của Tào Thực, con thứ Tào Tháo. Bộ pháp này di chuyển trên phương vị 64 quẻ của Kinh dịch. “Có nhiều bộ pháp thật kỳ lạ, đi một bước rồi vặn vẹo không làm sao đi tiếp bước thứ hai. Mãi đến khi chàng nghĩ ra cách nhảy lên không xoay người lại, lúc đó mới hợp với vị trí bước kế tiếp. Cũng có khi phải nhảy về trước rồi búng người ra sau, đầu lao qua trái, mông lắc sang phải mới hợp với bộ pháp trong cuộn lụa… Chàng ôn lại hết lượt bộ pháp, bắt đầu lại tất cả 64 quẻ, khởi thủy từ quẻ Minh Di, qua đến quẻ Bí, Ký Tế, Gia Nhân… đủ hết rồi đi một vòng về phương vị quẻ Vô Vọng”.

Trong “Ỷ Thiên Đồ Long ký”, giáo chủ Minh giáo Trương Vô Kỵ sau khi luyện thành “Cửu dương chân kinh” của Thiếu Lâm do Đạt Ma truyền lại thì thân pháp ảo diệu như lằn chớp. Khi giao đấu, chỉ thấy Trương “như một làn khói xanh cuộn đến”.

Thân pháp ảo diệu, tới lui như chớp, bay lượn như chim, không còn bị trở ngại bởi không gian, trọng lực… đó là những gì có thể khái quát được về khinh công. Kỳ thực, khinh công là môn công phu tối cao trong khí công-võ thuật Trung Hoa cổ đại, được gọi là “khinh thân” hay “khinh cử”, bao gồm cả các thuật dưỡng sinh, chiến đấu, kiện thân, trị bệnh…Trong “Sử ký  Tư Mã Thiên", phần “Lưu hầu thế gia” có nói đến việc mưu sĩ Trương Lương sau khi giúp Lưu Bang dựng thành nghiệp Hán thì “bỏ việc nhân gian, muốn theo lối đi của Xích Tùng Tử, bèn học thuật tịch cốc (nhịn ăn), đạo dẫn, khinh công”. Hay mưu sĩ Lý Mật sau khi giúp Đường Túc Tông dẹp yên loạn An Lộc Sơn thì lui về ẩn dật, chuyên luyện khinh công và “Tỏa tử cốt”, có thể nhiều năm không ăn, đứng trên bình phong, phóng khí tắt nến, mỗi lần vận khí các đốt xương đều phát thành tiếng, người ta gọi ông là “Khinh Công đại sư”.

Phật gia khinh công và Đạo gia khinh công

Giới võ lâm Trung Hoa chia khinh công làm 2 loại chính: Phật gia-tiêu biểu là Thiếu Lâm và các phái thuộc Nam quyền và Đạo gia-tiêu biểu là Võ Đang, Nga My... Đạo gia truy cầu đắc đạo thành tiên, rũ bỏ xác phàm, tiêu dao tự tại, “sáng chơi Đông Hải, chiều ở Thương Ngô”, trong hành đạo có thuật “Thăng thiên”, hình thành hệ thống lý luận và phương pháp tập luyện khinh công riêng mình. Cơ sở của khinh công Phật gia nằm ở “Thiền tu”, tức tĩnh tọa, tham thiền, khí công.

Thực hư về tuyệt kỹ khinh công

Thiên hạ võ công xuất Thiếu Lâm, Thiếu Lâm võ công xuất Đạt Ma, mà Đạt Ma là cao tăng Thiên Trúc (Ấn Độ) sang.
Vì thế có nhiều phương pháp luyện tập tăng cường thể lực ở Thiếu Lâm và Yoga mà giống nhau thì cũng bình thường thôi.
Có điều khi phát triển thành một môn công phu có giá trị thực chiến thì đều phải có quá trình biến hóa khác với nền tảng ban đầu.
Điều này do mục đích của người luyện võ mà ra.

Do triều đình cấm chỉ luyện võ nên thường là tập ban đêm, gọi là “dạ hành công”. Vì tiến hành phổ biến bí mật trong quần chúng, mạnh ai nấy tạo cho mình một hình thức tổ chức mạnh nhất nên nhiều lưu phái ra đời. Có nhiều hội kín lợi dụng danh nghĩa, võ công Thiếu Lâm Tự hiệu triệu quần chúng.

Hoạt động võ thuật trong các bang hội bí mật đã thúc đẩy võ thuật phổ cập trong dân gian để đổi mới và truyền thừa. Sự nội hóa của tinh thần võ hiệp làm tăng cường sức tập trung của bang hội bí mật. Các tổ chức đương thời phần lớn đều lấy binh khí mà họ sử dụng để đặt tên cho mình như Hồng thương hội, Thiết tiên hội, Đại đao hội, Tiểu đao hội, Song đao hội, Thiết xoa hội. Võ thuật dân gian đương thời đã có bước nhảy vọt, Hồng Quyền được tổ chức Hồng Môn quảng bá rộng rãi, cũng cho thấy tác dụng của việc bang hội bí mật giao thoa với võ thuật.

Bình Định Gia – tinh hoa võ thuật đất Việt